• دوشنبه ۱۸ دی ماه، ۱۳۹۶ - ۱۲:۲۵
  • دسته بندی : علمی و آموزشی
  • کد خبر : 9610-1193-5
  • خبرنگار : ----
  • منبع خبر : گزارش

در نشست تخصصی طب‌سنتی ایسنا مطرح شد؛

طب سنتی و نوین، رقیب یا رفیق؟

طب در کشورمان ریشه هزاران ساله داشته و حکیم‌های حاذق ایرانی و رساله‌های تألیفی آنان شهرت جهانی دارند که سال‌هاست به عنوان منابع علمی دانشگاه‌های بزرگ پزشکی دنیا مورد استفاده قرار می گیرند، حال آن که با ورود طب‌نوین به کشور، طب‌کهن ایرانی از دانشگاه‌ها بیرون رانده شد و در گوشه عطاری‌ها به حیات خود ادامه داد.

به گزارش ایسنا، منطقه همدان، امروزه که همگان به ارزش‌های والای طب‌کهن ایرانی پی برده‌اند، به عنوان یکی از گرایش‌های ارشد پزشکی و داروسازی مورد توجه قرار گرفته اما راهی بس طولانی در پیش داریم تا طلای طب‌سنتی را از میان خاک کنج عطارخانه‌ها و بدعت‌های عوام‌الناس بیرون بکشیم و در جایگاه رفیع و درخور قرار دهیم.

با این اوصاف خبرگزاری ایسنا بر آن شد تا نشستی تخصصی پیرامون طب‌سنتی و ایرانی در دفتر خود برگزار کند و وضعیت این نوع طب بپردازد.

مدیر دفتر طب‌ایرانی دانشگاه علوم پزشکی همدان با حضور در نشست تخصصی طب‌سنتی در دفتر ایسنا به معرفی و شرح وظایف دفتر طب‌ایرانی پرداخت و گفت: از سال 94 در دانشگاه علوم پزشکی همدان مشغول به‌کار شدم و دفتر طب‌ایرانی با تعاریفی که در وزارت بهداشت مطرح شده بود تا در دانشگاه‌های علوم پزشکی و معاونت درمان آن شکل گیرد، آغاز به‌کار کرد و بنده به عنوان فردی دارای تحصیلات دکترای تخصصی طب‌ایرانی وظیفه مدیریت آن را برعهده گرفتم.

دکتر مامک هاشمی‌حبیب‌آبادی افزود: هر کاری در حیطه طب‌ایرانی که به طور مستقیم به آموزش دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی مربوط نباشد، در حیطه وظایف این دفتر می‌گنجد و مسئولیت‌های متعددی چون آموزش عمومی و پزشکان متقاضی فعالیت در زمینه طب‌سنتی، آموزش بهورزان و سایر افراد غیر از دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی و نظارت بر عملکرد سلامتکده‌ها را شامل می‌شود.

وی خاطرنشان کرد: طی دستورالعملی که در سال 91 از سوی وزارت بهداشت به دانشگاه‌های علوم پزشکی ابلاغ شد، سایر پزشکانی که قصد انجام فعالیت‌های درمانی در حیطه طب‌سنتی را دارند موظف به گذراندن دوره‌های مورد تأیید وزارت بهداشت با عنوان طب‌سنتی هستند و دفتر طب‌ایرانی نیز به عنوان برگزارکننده دوره‌ها معرفی شده است.

استارت برگزاری نخستین دوره طب‌سنتی در همدان زده شد

وی مدت دوره آموزشی طب‌سنتی برای پزشکان متقاضی را 200 ساعت اعلام کرد و گفت: انجمن علمی طب‌ایرانی مباحث دوره مذکور را تدوین کرده و استان همدان به عنوان نخستین استان از ابتدای سال 96 یک دوره برای تعدادی از پزشکان در همدان برگزار کرد و پزشکان متقاضی از سایر استان‌ها برای شرکت در نخستین دوره آموزش طب‌سنتی به همدان آمدند.

مدیر دفتر طب‌ایرانی با بیان اینکه تعداد 80 نفر از پزشکان در دوره طب‌سنتی استان همدان شرکت کرده‌اند، افزود: نیمی از شرکت‌کنندگان همدانی بودند و مابقی از سایر استان‌ها به همدان آمده بودند.

وی از قبولی اغلب شرکت‌کنندگان در آزمون پایانی نخستین دوره طب‌سنتی خبر داد و تصریح کرد: قبول‌شدگان هنوز مدارک خود را دریافت نکرده‌اند و مدت زمان اعتبار مدارک صادر شده برای این دوره دو ساله است و با توجه به عملکرد افراد دارای مدارک دوره طب‌سنتی و عدم تخلف آنان و کسب امتیاز بازآموزی‌های سالانه، مدارک آنان تمدید خواهد شد.

هاشمی‌حبیب‌آبادی از حضور نیمی از پزشکان عمومی استان که خدمات طب‌سنتی می‌دهند، در دوره‌های طب‌سنتی خبر داد و گفت: با فرض اینکه بقیه افراد از برگزاری چنین دوره‌ای مطلع نشده‌اند، دوره نخست را اختیاری تلقی کرده‌ایم و برای دوره بعدی فراخوان عمومی خواهیم داد، چنانچه افراد بدون مجوز در دوره‌های بعدی شرکت نکردند و همچنان به فعالیت خود ادامه دادند با آنان برخورد قانونی صورت می‌گیرد.

وی با اشاره به وجود نظارت بر درمان در معاونت درمان دانشگاه علوم پزشکی همدان اظهار کرد: آمار پزشکانی که در دوره‌های آموزشی شرکت کرده‌اند و یا در حال ارائه خدمات طب‌سنتی هستند و در دوره‌ها حضور نداشته‌اند، قابل تشخیص است و می‌توانیم پیگیری کنیم که کدامیک از پزشکان بدون شرکت در دوره طب‌سنتی و دریافت مجوز لازم در حال طبابت در این زمینه هستند.

مدیر طب‌سنتی و مکمل دانشگاه علوم پزشکی همدان از ارتباط سایر بخش‌های دانشگاه علوم پزشکی با دفتر طب‌ایرانی خبر داد و گفت: هر یک از بخش‌های علوم پزشکی به نوعی با ما در ارتباط هستند و حتی برای دانشجویان سایر رشته‌های علوم پزشکی دو واحد درس طب‌سنتی قرار داده شده تا با این مقوله آشنایی پیدا کنند.

مدیر دفتر طب‌ایرانی ارگان‌های برگزارکننده دوره‌های آموزشی و صادرکننده مجوز در زمینه طب‌سنتی را عنوان کرد و گفت: آموزش‌هایی که توسط برخی ارگان‌های دولتی و خصوصی در زمینه طب‌سنتی به افراد داده می‌شود نتیجه‌ای جز مداخله‌های درمانی، خوددرمانی‌ها و طبابت غیرمجاز در پی نخواهد داشت و باعث ایجاد مشکلاتی در زمینه سلامت عمومی خواهد شد.

وی از تفاهم‌نامه آموزشی علوم پزشکی با جهاددانشگاهی واحد همدان و دفتر طب‌ایرانی سخن گفت و افزود: دوره‌هایی که برگزار می‌شود با مباحث و مدرسان تأیید شده از سوی دانشگاه علوم پزشکی خواهد بود و مجوز آن با نظارت دانشگاه علوم پزشکی صادر می‌شود.

عطاری‌ها نیاز به اتحادیه مجزا دارند

وی از همکاری خوبی که سازمان نظام پزشکی با دفتر طب‌ایرانی دارد، سخن گفت و یادآور شد: نظارت بر مطب پزشکان با همکاری واحد بازرسی نظام پزشکی صورت می‌گیرد و دانشگاه علوم پزشکی بر عطاری‌ها نظارت دارد اما مجوز فعالیت عطاری‌ها را اتحادیه خواروبارفروشان صادر می‌کند که نیاز است عطاری‌ها اتحادیه و صنف خاص عطاری‌ها را داشته باشند چرا که کار عطاری‌ها به نسبت خواروبارفروشان علمی‌تر است و متفاوت از اتحادیه‌ایست که در حال حاضر تحت نظارت آن قرار دارند اما با توجه به تعارف صنفی که برای تشکیل اتحادیه، تعداد مراکز و مغازه‌های صنفی مهم است و تعداد مغازه‌های عطاری در این شهر به حد نصاب موردنظر برای تشکیل صنف نمی‌رسد، این امر امکان‌پذیر نیست.

هاشمی‌حبیب‌آبادی به تهیه لیستی از عطاری‌هایی که بدون مجوز در شهر در حال فعالیت هستند و تحویل آن به اتاق اصناف سخن گفت و بیان کرد: نیاز است در این زمینه مراجعی مانند اداره اماکن، دانشگاه علوم پزشکی و اتاق اصناف ورود کنند و بر عملکرد این واحدهای نظارت داشته باشند.

وی درباره فعالیت‌های پژوهشی در زمینه طب‌سنتی و حمایت از پروپوزال‌هایی در این زمینه گفت: هر گونه فعالیت پژوهشی در حیطه علوم پزشکی به معاونت پژوهشی دانشگاه مربوط است و افرادی که پروژه‌های تحقیقاتی دارند از طریق این معاونت خدمات مورد نیاز خود را دریافت می‌کنند.

وی برنامه‌های آموزشی عمومی برای آشنایی مردم با مقوله طب‌سنتی و استفاده از داروهای گیاهی را امری زمان بر دانست و تأکید کرد: بسیاری از نهادها در زمینه ارائه آموزش‌هایی در این مقوله فعالیت دارند و حتی در شبکه‌های اجتماعی و سایت‌ها آموزش‌ها و اطلاعاتی منتشر می‌شود.

این متخصص طب سنتی با اشاره اقداماتی چون تکثیر و انتشار بروشور، حضور در غرفه‌های نمایشگاهی دانشگاه علوم پزشکی بیان کرد: در مقایسه با اطلاعاتی که مردم باید درباره طب‌سنتی بدانند اقدامات بسیار کمی صورت گرفته و نیاز است در رسانه‌ها و صداوسیما به اطلاع‌رسانی و معرفی مطالب درست و علمی پرداخته شود.

وی با بیان اینکه در گذشته محل عرضه داروهای گیاهی همان عطاری‌ها بوده‌اند، اظهار کرد: امروزه براساس قانون، عطاری‌ها اجازه عرضه داروهای ترکیبی گیاهی را ندارند و تنها مجاز به فروش گیاهان خشک و عرقیات استاندارد هستند و چنانچه داروهایی گیاهی عرضه کنند توسط بازرسان علوم پزشکی متخلف شناخته می‌شوند، براساس همین قانون داروهای گیاهی در داروخانه‌ها نیز اجازه عرضه نداشته و محلی برای عرضه این داروهای حد واسط  وجود ندارد .

هاشمی‌حبیب‌آبادی با تأکید بر نارسایی قانون در این زمینه خاطرنشان کرد: محصولی وجود دارد که عطار و داروخانه و پزشک نمی‌توانند آن را عرضه کنند و محلی برای عرضه آن وجود ندارد و نیاز است داروخانه داروهای گیاهی و سنتی تشکیل و محصولاتی از این قبیل با تجویز پزشک طب‌سنتی و داروساز سنتی تولید و عرضه شود .
سلامتکده‌ای که افتتاح شد و غیرفعال ماند

وی با اشاره به سلامتکده‌هایی که در آن طبیب سنتی و داروساز داروهای سنتی حضور دارند، گفت: مردم می‌توانند با مراجعه به سلامتکده توسط طبیب‌های سنتی و داروهای سنتی مورد معالجه قرار گیرند.

وی افتتاح سلامتکده دانشگاه علوم پزشکی همدان در عمارت بدیع‌الحکما با حضور وزیر بهداشت را مطرح کرد و افزود: این کلینیک طب‌سنتی از زمان افتتاح که در مهرماه سالجاری با حضور وزیر بهداشت صورت گرفت، تا کنون راه‌اندازی نشده و می‌توان این موضوع را به عنوان تخلف دانشگاه علوم پزشکی مطرح کرد تا علتی برای به تعویق انداختن فعالیت این سلامتکده بیان و بروکراسی اداری مانع آغاز فعالیت این مرکز را رفع کنند.

مدیر دفتر طب‌ایرانی حضور مسئول فنی در سلامتکده را قطعی دانست و گفت: پزشکانی که دوره‌های آموزشی طب‌سنتی را گذرانده‌اند نیز می‌توانند در سلامتکده‌ها مشغول به‌کار شوند اما نمی‌توانند مسئول فنی باشند و تنها داروسازان سنتی می‌توانند به عنوان مسئول فنی در این کلینیک‌ها فعالیت کنند.

وی در ادامه عطاران را به عنوان حفظ‌کنندگان طب‌سنتی معرفی کرد و گفت: از زمانی‌که طب‌نوین وارد کشور شد و طب‌سنتی از دانشگاه‌ها بیرون انداخته شد، عطارها و مردم آن را تا کنون حفظ کرده‌اند .

وی رویکرد طب‌سنتی نسبت به بیماری‌ها را متفاوت از طب‌نوین عنوان و بیان کرد: طب‌سنتی اختلال کلی موجود در بدن که سبب بروز بیماری‌ها و علائمی در بدن شده را درمان می‌کند و به تبع آن تعدادی از دردهای حادث شده در بدن نیز درمان می‌شود.

هاشمی‌حبیب‌آبادی باور مردم نسبت به طب‌سنتی را نیازمند آموزش و فرهنگسازی دانست و تأکید کرد: مردم به دنبال آن هستند که بیماری‌های موردی خود را توسط داروهای گیاهی مشابه داروهای شیمیایی که مصرف می‌کنند، درمان کنند صرفا به سبب اینکه عارضه کمتری دارد در حالیکه این رویکرد اشتباه است.

وی درباره تبلیغات گیاهان دارویی و محصولاتی که با اهداف تجاری صورت می‌گیرد بیان کرد: در مورد تبلیغاتی که در آن اغراق وجود دارد، باید شک کرد و برای مصرف، در مورد آن بیشتر تحقیق کرد چرا که هدف تبلیغات، ایجاد دغدغه‌هایی برای مشتریان و افزایش فروش و استفاده از محصولات تولیدی است.
طب‌اسلامی، بدعتی خارج از چارچوب طبی و منطقی

هاشمی‌حبیب‌آبادی، طب‌اسلامی را به عنوان بدعتی در طب‌سنتی مطرح کرد که کمتر از یک دهه از ورود آن به جامعه ما می‌گذرد و یادآور شد: غربی‌ها منابع طب‌ایرانی را مطالعه می‌کردند که به زبان عربی و مربوط به مناطق مسلمان‌نشین بوده به همین علت به عنوان طب‌اسلامی و طب‌مسلمانان معرفی شده اما در سال‌های اخیر طب‌اسلامی و طب‌شیعه به عنوان شاخه‌ای از طب‌سنتی مطرح شده و حتی در جاهایی مقابل آن می‌ایستد و با ورود خرافات و مطالب غیرمنطقی به علم طب، مشکلاتی را برای طب‌سنتی ایجاد می‌کند که مقاصد سیاسی و مالی را در پشت پرده خود دارد و از چارچوب خود خارج شده و غیرقابل توجیه و کنترل است .

وی توصیه‌هایی که در طب‌اسلامی به آن اشاره شده را بیان کرد و گفت: اغلب توصیه‌هایی که در طب‌اسلامی مطرح شده، درباره رعایت بهداشت فردی و سلامتی است و برخی روایات و احادیث برای افرادی خاص در شرایط و زمانی خاص بیان شده و در هر جا و برای هر فردی کارآیی ندارد.

هاشمی‌حبیب‌آبادی از رساله ذهبیه که منسوب به امام رضا(ع) است، سخن به میان آورد و اظهار کرد: در این زمینه نیز تنها تعدادی رساله و مکتوبات وجود دارد که منسوب به امام رضا(ع) است و نویسنده واقعی آن مشخص نیست.

وی طب‌سنتی را بیشتر شامل موارد پیشگیرانه و سلامتی دانست و خاطرنشان کرد: در طب‌سنتی بیشتر بر رعایت بهداشت فردی و پیشگیری از ابتلا به بیماری تأکید شده تا درمان بیماری‌ها، توجه به مزاج‌شناسی نیز در رعایت تغذیه براساس نوع مزاج اهمیت دارد و چنانچه افراد متناسب با فصل نوع خوراک خود را انتخاب کنند مشکلی برایشان پیش نخواهد آمد و پرهیزهای غذایی ویژه بیماران است و فرد سالم نیازی به پرهیز غذایی ندارد.

وی درباره پرسشنامه‌های موجود در سایت‌های اینترنتی و شبکه‌های اجتماعی که به تشخیص مزاج می‌پردازند گفت: در مورد شناخت مزاج، پرسشنامه‌ای برای شناخت مزاج پایه وجود دارد و هنوز پرسشنامه‌ای برای سوء مزاج وجود ندارد و نمی‌توان به ادعای افراد بسنده کرد.

بسیاری از عطاری‌ها بدون مجوز صنف فعالیت می‌کنند

کارشناس دفتر طب‌ایرانی دانشگاه علوم پزشکی همدان نیز در سخنانی در نشست تخصصی طب‌سنتی در دفتر ایسنا اظهار کرد: بسیاری از عطاری‌ها بدون مجوز صنف فعالیت می‌کنند و هیچ‌یک از ارگان‌ها با آنها برخوردی نمی‌کند.

دکتر رضا مکنت‌جو که دارای مدرک PHD داروسازی سنتی است، درباره تفاوت داروهای گیاهی و داروهای شیمیایی گفت: گیاهان دارویی که در عطاری‌ها به فروش می‌رسد به صورت خالص و گیاهان خاص است و به صورت میکس چند نوع گیاه ساخته و عرضه می‌شود که با عنوان داروهای مرکب معروفند و به اشکال مختلف درمی‌آید و در تعدیل مزاج و اثربخشی داروهای دیگر و یا کم کردن عوارض ناشی از بیماری و به صورت همزمان با داروهای شیمیایی می‌تواند مورد استفاده قرار گیرند.

وی ادامه داد: محل عرضه داروها بسته به نوع و منشأ برای داروهای گیاهی به گونه‌ایست که فقط باید در داروخانه‌های سنتی عرضه و توسط پزشک طب‌سنتی تجویز شود.
مکنت‌جو درباره داروخانه‌های سنتی بیان کرد: مجوز داروخانه‌های سنتی و برای عرضه در سلامتکده‌ها و پروتکل‌های آن در وزارت بهداشت تدوین و تصویب شده است اما تا کنون در همدان اجرایی نشده و علت این تأخیر را می‌توان مخالفت داروخانه‌داران داروهای شیمیایی با تأسیس این‌گونه داروخانه‌ها بیان کرد.
طب‌سنتی، علمی سهل و ممتنع

یکی از پژوهشگران گیاهان دارویی استان همدان نیز در این نشست طب‌سنتی را علمی سهل و ممتنع معرفی کرد و گفت: این طب که برخاسته از کشور ایران است، به همان اندازه که در ظاهر ساده است، دارای سختی‌ها و پیچیدگی‌های خاصی است .

دکتر محمد ذوالحواریه ادامه داد: این‌گونه از طب به همان میزانی که می‌تواند کمک‌کننده و درمانگر باشد اگر به درستی مورد استفاده قرار نگیرد، می‌تواند مخرب و خطرآفرین باشد.

وی با تأکید بر لزوم پیشرفت در علم پزشکی اظهار کرد: در زمانی‌که هنوز طب‌نوین به وجود نیامده بود استفاده از این نوع طب مرسوم بود و با شیوه استاد شاگردی آموزش داده و سینه به سینه و تجربی به شاگردان منتقل می‌شد که اگر بخواهیم در همان مقطع درجا بزنیم می‌توانیم به اطلاعات تجربی بسنده کنیم اما مسلما این‌گونه نیست و علم پزشکی همواره در حال رشد و پیشرفت است.

مدیرگروه بیهوشی دانشگاه علوم پزشکی همدان با بیان اینکه طب‌سنتی نیاز به پالایش و بازنگری دارد، افزود: با بررسی و شناخت طب‌سنتی می‌توانیم موارد صحیح و کاربردی آن را دریافت کرده و با پژوهش بروز و کاربردی و موارد ناصحیح آن را حذف کنیم و مطابق نیاز دنیای پزشکی به ترقی و پیشرفت بپردازیم.

وی با اشاره به سیاست‌های وزارت بهداشت و درمان درباره طب‌سنتی بیان کرد: در سال‌های 84 و 85 ارگانیزه کردن طب‌سنتی در وزارتخانه مطرح و قرار شد افرادی که اطلاعاتی در این زمینه دارند گردهم آیند و با مشارکت پزشکانی که با دسترسی و اطلاع از متون گذشته به طبابت در حیطه طب‌سنتی می‌پرداختند، پس از گذراندن آزمون‌های ویژه به عنوان اساتید طب‌سنتی معرفی و در دانشکده طب‌سنتی دانشگاه علوم پزشکی تهران مشغول به تدریس شوند. 

ذوالحواریه از اساتیدی چون استاد ناظم، حکیم مؤمن‌تبریزی، حکیم عرب، شهناز طبیب که در حیطه نازایی فعالیت داشت، نام برد و ادامه داد: این افراد از جمله طبیبان سنتی بودند که در بیمارستان امام خمینی(ره) تهران به طبابت سنتی می‌پرداختند .

وی اضافه کرد: این افراد به عنوان طبیبان سنتی تحت‌نظر پزشکانی که در زمینه طب‌سنتی دارای تحصیلات تخصصی و دانشگاهی بودند، فعالیت می‌کردند و در درمانگاه‌های دانشگاه علوم پزشکی به تدریس دوره‌هایی چون اندازگیری نبض می‌پرداختند و از نظر سلسله مراتب اداری زیرنظر پزشکان عمومی بودند البته براساس متون تأیید شده طب‌سنتی آزادی عمل در طبابت سنتی داشتند.

وی با اشاره به کتاب‌هایی چون قانون، قانونچه، الموجز و طب ارزانی ذخیره خوارزمشاهی گفت: این منابع به عنوان متون تأیید شده طب‌سنتی معرفی شدند.
ذوالحواریه با اشاره به طب‌سوزنی چین با قدمت 3 هزار ساله گفت: این‌گونه از طب پس از بررسی و آنالیز مورد استفاده علم پزشکی نوین قرار گرفته و در قالب دوره‌ها و گرایش‌های آموزشی تکمیلی تخصص‌هایی را به پزشکان ارائه می‌دهند.

وی طب‌سوزنی را با عنوان (ACUPUNTER) معرفی کرد و یادآور شد: در کشور و استان همدان نیز این نوع طب مورد استفاده قرار می‌گیرد و خانم دکتر پیرویسیان در نهاوند و آقای دکتر خوش‌رفتار در همدان که از متخصصان بیهوشی هستند و دوره‌های طب‌سوزنی را گذرانده‌اند از این نوع طب برای کاهش درد بیماران بهره می‌برند.

«بی‌دردی پس از عمل» با استفاده از آنالیز خواص گیاهان دارویی

ذوالحواریه در زمینه تخصص خود که بیهوشی است، دست به انجام پژوهش‌هایی در راستای بهره‌برداری از خواص گیاهان دارویی زده و در این‌باره اظهار کرد: با استفاده از آنالیز فرآورده‌های گیاهان دارویی به مداوای درد بیماران پس از عمل پرداخته‌ام و پژوهش‌های خود را با عنوان بی‌دردی پس از عمل به صورت کاملا علمی در دست انجام دارم.

وی با اشاره به استفاده از فرآورده‌های گیاهی تولید شده شرکت‌های دارویی در تحقیقات خود ادامه داد: نتایج استفاده از این نوع محصولات روی بیماران در حال آنالیز و مقایسه با سایر نمونه‌های شیمیایی است.

وی بیماران مورد تحقیق خود را براساس اطلاعات دموگرافی و از دو جنس مونث و مذکر و دارای سنین 18 تا 65 ساله اعلام کرد و گفت: این پژوهش‌ها در حال حاضر روی بیمارانی که عمل فتق انجام داده‌اند و سابقه بیماری و یا استفاده مداوم از داروی خاصی را ندارند، در حال تست و نتیجه‌گیری است .

این محقق حوزه گیاهان دارویی با تأکید بر لزوم پیشرفت طب‌سنتی براساس علم روز خاطرنشان کرد: در جا زدن در هر زمینه‌ای به ویژه طب‌سنتی جایز نیست و در این زمینه اختلاف عقیده‌هایی وجود دارد که لازم است با توافق و همکاری نسبت به توسعه و ارتقاء و حذف نقص‌های آن تلاش کرد.

وی با اشاره به تعریف امید به زندگی در افراد جامعه افزود: با پیشرفت علم پزشکی میزان امید به زندگی در جامعه افزایش یافته و افراد بیشتر عمر می‌کنند و با ارتقاء سطح بهداشت، واکسیناسیون و دسترسی به آنتی‌بیوتیک‌ها، میزان مرگ‌ومیر بر اثر بیماری‌ها کاهش یافته است.

وی با تأکید بر لزوم بررسی و پرداختن به جنبه‌های علمی و اسلوب جدید طب‌سنتی بیان کرد: مکتوب کردن مطالعات و تحقیقات و نتایج به دست آمده و قابل ارجاع در حوزه‌های پژوهشی طب‌سنتی از جمله ملزومات این علم است که کمتر به آن توجه می‌شود.

ذوالحواریه درباره توجه و نظارت بر عملکرد عطاری‌ها افزود: در حال حاضر شاهد این هستیم که برخی عطاری‌ها به طبابت در زمینه طب‌سنتی و تجویز داروهای گیاهی می‌پردازند و تعدادی از پزشکان عمومی نیز بدن درنظر گرفتن شرایط و ویژگی‌های افراد حجامت و دیگر تجویزهای طب‌سنتی را برای مراجعان خود انجام می‌دهند و یا ادعای درمان بیماری‌هایی مانند MS و برخی سرطان‌ها از طریق طب‌سنتی را دارند که این فاجعه است و چنانچه به آن توجه نشود و مورد نظارت و کنترل قرار نگیرد جان و مال مردم به خطر می‌افتد.

وی با اشاره به لزوم داشتن تخصص در طب‌سنتی و داشتن سواد در حوزه پزشکی افزود: همانگونه که جراحی مغز و اعصاب فقط توسط جراح و متخصص مغز و اعصاب انجام می‌شود و متخصصان دیگر رشته‌های پزشکی به آن وارد نمی‌شوند، در طب‌سنتی نیز باید به همین‌گونه عمل شود و پزشکانی که دوره تخصصی طب‌سنتی را گذرانده‌اند به طبابت و تجویز دارو و شیوه‌های درمانی سنتی بپردازند.

ذوالحواریه درباره فعالیت‌هایی که در حوزه‌های پژوهشی گیاهان دارویی در سطح دانشگاه‌های همدان انجام می‌شود گفت: در دانشگاه داروسازی همدان اقدامات بسیار خوبی در زمینه پرورش گیاهان دارویی صورت گرفته و سازمان جهادکشاورزی در باغ گیاهان دارویی خود اقدام به پرورش گیاهان دارویی کرده و فرآورده‌های مورد نیاز شرکت‌های داروسازی را تأمین می‌کنند و اقدامات خوب است اما هماهنگ و هدفمند نیست.

وی بهره‌برداری از ماده موثر گیاهان دارویی را بهترین نوع پرورش آنان بیان کرد و افزود: به طور مثال دارویی مانند دیگوکسین که برای بیماری قلبی مورد استفاده قرار می‌گیرد از گیاهی به نام گل انگشتانه تهیه می‌شود و نخستین‌بار در کشورهایی به عنوان جوشانده‌ای حاوی ترکیب چند گیاه برای آرامش قلب مورد استفاده قرار می‌گرفته و توسط متخصصان داروسازی ترکیبات آن مورد بررسی و مطالعه قرار گرفته و داروی قلب از آن فرآوری شده است.

ذوالحواریه در ادامه سخنانش روش علمی را بنیادی و حرکت درست و اصولی دانست و تأکید کرد: حرکت علمی و با نظارت دقیق و قدرت بازدارندگی قوی می‌تواند این حوزه را در عملکرد خود موفق کند چرا که وزارت بهداشت و دفتر طب‌ایرانی به تنهایی قدرت اجرایی و نظارتی ندارد و نیاز است سایر ارگان‌های دولتی با آن همکاری داشته باشند و دادگستری، استانداری‌ها، اماکن، شهرداری و دیگر ادارات نیز بتوانند با ارائه خدمات، حوزه‌های درمانی و مرتبط با سلامت جامعه را یاری کنند.

وی در ادامه به دیگر پروژه‌های پژوهشی که با همکاری در دست انجام دارد، اشاره کرد و گفت: پروژه‌ای با عنوان زالو درمانی(لیچ‌تراپی)در درمان دردهای آرتروز زانو با همکاری پزشکان متخصص داخلی در دست انجام داریم و در مورد اثر زالو که حدود 20 نوع آنزیم مختلف را در بزاق خود دارد را بر دردهای ارتروز زانو مطالعه می‌کنیم.

یکی از پژوهشگران گیاهان دارویی استان همدان از آماده شدن پروپوزال این پروژه خبر داد و گفت: مراحل انتخاب نمونه‌های بیماران مورد نیاز برای مطالعه و تحقیق در این زمینه و دیگر اقدامات پژوهشی زمان‌بر است .

وی مطالعه روی پماد آرنیکا و عصاره گل رُز به عنوان داروهایی برای بی‌دردی پس از عمل نام برد و خاطرنشان کرد: این پروژه نیز به صورت شخصی در دست پژوهش دارم و طرح دیگری را با همکاری تعدادی از همکاران روانپزشک خود با عنوان خوراکی‌ها و اثرشان بر روند بیماری‌های اعصاب و روان قصد دارم، آغاز کنم.

طبیب‌سنتی همدانی نیز در این نشست درباره علم مزاج‌شناسی توضیح داد و گفت: مزاج انسان‌ها چند نوع است و دسته بستگی به ژن‌ها دارد و از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌شود و به عنوان مزاج اصلی معروف است و مزاجی که در طول زندگی عارض می‌شود به نام مزاج فرعی شناخته شده است.

سیدمهدی خسروی ادامه داد: به عنوان مثال افرادی که دارای مزاج سرد هستند، نباید در خوردن غذاهایی با طبع سرد زیاده‌روی کنند و فردی با مزاج سرد اگر دچار بیماری آنفلوانزا شود دارای مزاج گرم می‌شود تا زمانی‌که سلامتی خود را به دست بیاورد و در زمان بروز بیماری بدن ما به جای مغز از بیماری دستور می‌گیرد و بیماری بر مغز برتری می‌یابد، در زمان بیماری، طبع بدن و عوامل بیماری‌زا در بدن در حال مبارزه‌اند و با تقویت طبیعت بدن می‌توان بیماری را دفع کرد.

وی تشخیص مزاج افراد را از طریق دو عامل امکان‌پذیر دانست و افزود: سوابق زندگی و حالات روحی روانی و جسمی فرد و نبض شخص گویای نوع مزاج او خواهد بود .
وی علم نبض را به عنوان یکی از ارکان طب‌سنتی معرفی کرد و گفت: یادگیری علم نبض بسیار مشکل است و نیاز به دقت و ممارست دارد و در طی زمان و کسب تجربه به دست می‌آید .

خسروی ضربان بطن چپ و جریان یافتن خون در سرخرگ‌ها را نبض معرفی کرد و افزود: نبض در مناطقی از بدن که سرخرگ از روی استخوان عبور می‌کند، قابل‌لمس و اندازه‌گیری است، مچ ست‌ها و پاها و ناحیه شقیقه‌ها از جمله محل‌هایی است که با لمس دست طبیب، نبض احساس و اندازه‌گیری می‌شود.

وی تعداد ضربان نبض افراد عادی را 70 ضرب در دقیقه اعلام کرد و ادامه داد: در خانم‌ها این تعداد ضربان کمتر و در آقایان کمتر است و جالب است بدانید نخستین سلول قلبی که در جنین شکل می‌گیرد، ضربان دارد و در هر 24 ساعت قلب با 12 ساعت استراحت و 12 ساعت کار می‌کند .

خسروی با بیان اینکه از روی نبض افراد تا حدودی می‌توان مزاج اصلی افراد را تشخیص داد، اظهار کرد: با بررسی بیوگرافی فرد موردنظر و تطبیق آن با نبض او می‌توان به مزاج فرد پی برد.

وی خاطره‌ای از نحوه عملکرد پدر خود که طبیب مشهور و دانای زمان خود بوده است، تعریف کرد و گفت: پدر ما را با عنوان بوعلی‌سینای ثانی می‌شناختند، از آن جهت که

وی بسیار به نبض افراد دقت داشت و هر دارویی را برای هر کسی تجویز نمی‌کرد و با توجه به نبض و سایر مشخصات و مزاج هر فرد دارو تجویز می‌کرد؛ به عنوان مثال برخی حالات بدن همجون بارداری، بیماری و مصرف موادمخدر از روی نبض افراد قابل تشخیص است .

این طبیب پیشکسوت انواع مزاج‌های گرم و تر، گرم و خشک، سرد و تر، سرد و خشک، سرد صفراوی و گرم صفراوی را بیان کرد و افزود: هر کسی نمی‌تواند به راحتی اعلام کند که مزاج فردی سوداوی است یا خیر چرا که مزاج سوداوی از جمله مزاج‌هایی است که برای شناخت آن نیاز به بررسی رفتارهای جسمی و روحی دارد .

وی وجود دو ماده گلیکولاکتو سدیم و توروکولاکتو سدیم در آزمایش خون افراد و برخی پارامترهای اخلاقی و رفتاری را از جمله نشانه‌های مزاج سوداوی در آنان معرفی کرد و گفت: اطبا و فقها دو گروه از علما هستند باید در سخنان و گفتار خود دقت داشته باشند چرا که مردم به آنان اعتماد دارند و چنانچه از این اعتماد سوءاستفاده شود، باعث به خطر افتادن جان و مال مردم و گمراهی آنان خواهد شد.

خسروی در ادامه وجود مزاج‌های متفاوت در انسان را امری عمومی دانست و گفت: این مطلب همچون وجود کروموزوم‌ها و خصوصیات وراثتی از نسلی به نسل بعد منتقل می‌شود و به صورت غالب یا خاموش در نسل‌ها خودنمایی می‌کند؛ به طور مثال ویژگی سیادت در افراد از مرد به فرزندان منتقل می‌شود اما مادری که سادات است فرزندانش سید نمی‌شوند و این موضوع نیز با ویژگی ژن‌ها ارتباط دارد و پزشکانی چون دکتر انصاری و خدادوست در تهران روی این مطالب مطالعه و تحقیق می‌کنند و بر همه روشن است که هنوز در طب‌قدیم و طب‌نوین نقاط کوری وجود داشته و نیاز به تحقیق دارد.

طب‌سنتی و طب‌نوین، مکمل یا رقیب؟

خسروی، طب‌سنتی و طب‌نوین را مانند دو خط موازی دانست که در نقاط رأس به هم متصل هستند و در نقاطی با هم اشتراک‌هایی دارند و تکمیل‌کننده یکدیگرند و ادامه داد: به طور مثال یک بیماری مانند یرقان، از نظر طب‌سنتی هفت نوع و علت دارد که ما از روی آزمایش خون فرد می‌توانیم تشخیص دهیم که بیماری یرقان او منشأ التهابی، انسدادی، ارثی، ساده است و یا بر اثر موارد دیگری بروز پیدا کرده که یرقان ساده را می‌توان 7 روزه درمان کرد و در صورت افزایش میزان بیلی‌روبین خون، شخص باید آزمایش هپاتیت B بدهد تا از ابتلای وی به بیماری دیگری مطمئن شویم.

وی درباره واژه اصلاح مزاج نیز بیان کرد: این واژه نامتجانس بوده و مزاج پدیده‌ای ژنتیکی است و قابل اصلاح و تغییر نیست، مگر اینکه در راستای نوع مزاج‌مان تغذیه و شیوه زندگی‌مان را رعایت کنیم تا متناسب و همخوان با مزاج بدن باشد و مشکلی برای طبع ما ایجاد نکند.

خسروی درباره بی‌اعتمادی‌های ایجاد شده از سوی مردم نسبت به داروهای گیاهی گفت: نباید عطار و طبیب سنتی را با یکدیگر یکسان دانست چرا که عطار فروشنده عرقیات و گیاهان دارویی خشک هستند و نباید برای مردم دارو تجویز کنند.

وی در ادامه از بیماری پمفیگوس که نوعی بیماری نادر پوستی است و به علت نقص در سیستم ایمنی بدن ایجاد می‌شود و پوست و غشاءهای مخاطی را درگیر می‌کند و چسبندگی لایه شاخی پوست از بین می‌رود و تاول‌هایی در سطح پوست نمایان می‌شود سخن گفت و افزود: علت دقیق بروز این بیماری هنوز ناشناخته است اما از طریق طب‌سنتی می‌توان آن را درمان کرد .

وی از کم بودن ارتباطات علمی میان قشر عالم و مردم سخن به میان آورد و خاطرنشان کرد: از گذشته تا کنون مردم ما در شناخت عالم واقعی و ... مشکل داشته‌اند و این‌گونه است که برخی افراد سودجو در قالب عطاری‌ها به طبابت می‌پردازند و مردم باید بشناسند که از چه کسانی تجویز بخواهند.

فرزند ارشد سیداحمدعلی خسروی، طبیب سنتی پرآوازه همدانی با تأکید بر لزوم مدیریت صحیح بر این مقوله بیان کرد: علاوه بر عطاری‌ها امروزه با طبابت آرایشگران و زنانی که در خانه‌ها به تجویز و طبابت سنتی می‌پردازند نیز مواجهیم که این معضل باید توسط مسئولان مورد نظارت و کنترل قرار گیرد البته برخی نقاط کور که در زمینه پزشکی زنان و زایمان وجود دارد، در طب‌سنتی درمان می‌شود و این مطلب قابل طرح و بررسی توسط پزشکان و متخصصان است.

وی به عنوان دهمین نسل از خاندان طبیبان خسروی گفت: از سال 72 کتاب‌هایی در زمینه طب‌سنتی نوشته و به چاپ رسانده‌ام که عناوینی چون طب‌سنتی سینا، گیاهان دارویی ، طب‌سنتی خسروی، شرح طب‌یوسفی و مزاج‌شناسی ازجمله آنهاست.

وی با بیان اینکه برخی از بیماری‌ها توسط طب‌سنتی قابل درمان نیست، اظهار کرد: با پیدایش آنتی‌بیوتیک‌ها جهشی در علم پزشکی به وجود آمد که تا قبل از آن وجود نداشت و در بیماری‌هایی چون سل اگر تا 6 ماه از طب‌سنتی نتیجه نمی‌گرفت و مداوا نمی‌شد، بیمار فوت می‌کرد و کاری از دست پزشکان برنمی‌آمد، سرطان‌های خونی را نیز نمی‌توان با طب‌سنتی درمان کرد و هر کس چنین ادعایی داشته باشد کذب است اما برخی از انواع سرطان‌های پوستی را که در سطح پوست است قابل درمان با طب‌سنتی است.
وی از بیماری ALS یا (اسکلروز جانبی آمیوتروفیک) که نوعی بیماری عصبی است که با زوال سلول‌های عصبی حرکت‌دهنده عضلات و فلج عمومی همراه است و افراد را از پای درمی‌آورد هر چند هنوز استیو هاوکینگ با وجود ابتلا به این بیماری به زندگی خود ادامه می‌دهد، سخن گفت و تصریح کرد: برای این نوع از بیماری در طب‌نوین هیچ‌گونه درمانی وجود ندارد اما همین بیماری در طب سنتی قابل مداواست .

خسروی از بیماری صدف یا پستوریازیس که نوعی بیماری پوستی است که با اختلال در چرخه زندگی سلول‌های پوستی و افزایش سرعت تولید سلول‌های پوستی با تجمع لکه‌های نقره‌ای روی سطح پوست سر، آرنج و یا زانوها می‌شود و ممکن است با خارش و یا ورم مفاصل همراه باشد، سخن گفت و اظهار کرد: این بیماری ژنتیکی مداوای بسیار سختی دارد که حدود 10 تا 15 درصد از آنان با کمک طب‌سنتی بهبود یافته‌اند و در طب‌نوین درمانی ندارد .

وی با اشاره به برتری‌هایی که طب‌سنتی نسبت به طب‌جدید دارد، گفت: طب‌سنتی و طب‌جدید چنانچه مکمل هم باشند می‌توانند موجب پیشرفت علم پزشکی شوند. طب‌سنتی در مقابل آپدیت ویروس‌های تجاری راهکاری ندارد و هر کس چنین ادعایی کند بدعت است.

خسروی واژه غلبه مزاج را نیز واژه نادرستی اعلام کرد و یادآور شد: تغییر مزاج و غلبه آن نادرست است چرا که مزاج امری ذاتی است اما بروز برخی بیماری‌ها مانند میگرن بر اثر افزایش سردی در بدن بروز می‌کند و در خانم‌ها پس از رسیدن به سن یائسگی از بین می‌رود و در آقایان نیز شبه میگرن وجود دارد که بر اثر تغییرات طبعی در بدن از بین می‌رود.

وی از 6 نوع ویروس آنفلوانزا سخن گفت و اظهار کرد: هر ساله ویروس‌های جدیدی برای بیماری آنفلوانزا تولید می‌شود که کشورهای پیشرفته آن را تولید می‌کنند برای به فروش رساندن داروهای جدید خود و سرماخوردگی‌ها می‌تواند به خاطر سردی و خشکی هوا ایجاد شود که در طب‌سنتی قابل درمان است و اگر بر اثر ویروس‌های مختلف باشد حتما باید به پزشک مراجعه و با استفاده از داروهای آنتی‌بیوتیک مداوا کرد.

این طبیب سنتی با بیان اینکه در زمان‌های گذشته بیماری به عنوان آنفلوانزا وجود نداشت و فقط نوعی از آن که اسب را دچار می‌کرده و با عنوان «مش‌مشه» معروف بوده وجود داشته است، افزود: ویروس آنفلوانزا از دیگر کشورها به ایران وارد شد و در همدان مردم لغت آنفلوانزا را نمی‌توانستند بیان کنند و می‌گفتند فلانی «آغلامرضا» گرفته است.

وی کشور را مورد هجوم ویروس‌هایی که توسط دولت‌های استعمارگر تولید می‌شود، دانست و تأکید کرد: دیگر کشورها هرگاه نتوانند داروهای خود را به فروش برسانند ویروس را به کشورهای دیگر وارد می‌کنند تا بازار مصرف برای داروهایشان ایجاد شود به طوریکه در طب‌سنتی ما برای بیماری‌های ویروسی دارویی وجود ندارد و بیماران را برای مراجعه به پزشک و استفاده از آنتی‌بیوتیک راهنمایی می‌کنیم.

با هرس شیادان، باغ طب‌سنتی جان تازه می‌گیرد

وی در ادامه تقاضای نظارت و کنترل واحدهای صنفی عطاران و برخی پزشکان عمومی را که بدون داشتن اطلاعات و تخصص اقدام به طبابت سنتی می‌کنند و زمینه ایجاد مخاطرات و مشکلاتی برای زندگی افراد جامعه می‌شوند را مطرح کرد و گفت: مسئولان باید درباره معضل‌هایی که در زمینه طب‌سنتی در این شهر وجود دارد، مطلع باشند و با نظارت و کنترل واحدهای متخلف زمینه سلامتی افراد جامعه و پذیرش طبیبان سنتی دارای تخصص و تجربه و تحصیلات مربوطه را فراهم کنند.

خسروی ادامه داد: برخی آرایشگاه‌های زنانه در زمینه‌های پوستی و تتو اقدام به تجویز دارو می‌کنند و برخی از داروهای ویژه چاقی یا لاغری در باشگاه‌های ورزشی عرضه می‌شود که موجب مشکلات جدی برای کبد جوانان شده و تعدادی از عطاری‌ها با ارائه داروهایی که ماهیت مشخصی ندارند، با ضمانت و یا حتی برای درمان سرطان عرضه می‌کنند و این در حالیست که در علم پزشکی ضمانتی وجود ندارد و فقط از این طریق افراد را گمراه می‌کنند.

وی از طبابت تعدادی از پزشکان برای بیماران هپاتیت بدون اطلاع از نوع آن خبر داد و افزود: حجامت و فصد خون که از راه‌های درمان در طب‌سنتی است، این روزها به راهی برای امرار معاش افراد غیرمتخصص تبدیل شده در حالیکه از 12 گروه خاص حق گرفتن خون وجود ندارد.

وی گروه‌های ممنوع برای خونگیری را بیان کرد و ادامه داد: خون مایه حیات است و بی‌سبب نباید از آن کسر کرد و خون گرفتن و اعمال درمانی که در طب‌سنتی وجود دارد و در آن نیاز به خون گرفتن از بیمار است، برای افرادی مانند زنان باردار، زنان شیرده، زنانی که در زمان قاعدگی قرار دارند، افراد مبتلا به فشار خون پایین، افراد مبتلا به صرع، افرادی که مغز استخوانشان خون‌سازی نمی‌کند، افراد مبتلا به انواع تالاسمی، افراد مبتلا به میگرن و شبه‌میگرن، افراد مبتلا به کم‌خونی حجمی، افراد مبتلا به آرتریت روماتوئید، افراد مبتلا به سرگیجه‌های ضعفی، افراد مبتلا به بیماری یرقان، افراد مبتلا به بیماری‌های ویروسی کبدی مانند هپاتیت B(احتمال آلودگی و ابتلای دیگر افراد وجود دارد) و افراد مسن و دارای سن 70 سال به بالا (با نظر پزشک در صورتی‌که از یک دست خونگیری و فصد کنند و از دست دیگر سرم نصب کنند)، جایز نیست.

خسروی اقدامات برخی افراد غیرمتخصص در مزاج‌شناسی و دادن اطلاعات سلیقه‌ای و اشتباه به افراد و گمراهی آنان را مطرح کرد و گفت: کشتن وقت افراد بیماری که نیاز فوری به جراحی دارند نیز از دیگر معضل‌هایی است که افراد متخلف در حیطه طب‌سنتی مرتکب آن می‌شوند و به صورت مستقیم موجب مرگ افراد می‌شوند و کسی هم در این میان پاسخگو نیست .

وی همچنین با اشاره به یکی از پزشکان عمومی شهر همدان که بدون اطلاع از طب‌سنتی نسبت به حجامت و فصد خون و زالودرمانی و تیغ زدن گل مژه و سایر اقدامات مبادرت می‌کند، تصریح کرد: چنین افرادی که در این شهر حضور دارند و روزانه تیشه به ریشه بیماران می‌زنند، باید شناسایی و معرفی شوند و یا از فعالیت آنان جلوگیری به عمل آید.

وی بر لزوم فرهنگ‌سازی در زمینه طب‌سنتی و تجویز داروهای گیاهی توسط افراد برای یکدیگر تأکید کرد و گفت: مردم باید بیاموزند یک داروی گیاهی که برای آنان تجویز شده با توجه به مشکل و مزاجی که وی داشته، درنظر گرفته شده است و برای فرد دیگری نتیجه مثبت نخواهد داشت .

خسروی صدور بی‌رویه جواز کسب برای عطاری‌ها و عدم کنترل و نظارت آنان را سبب ایجاد مشکلات عدیده برای سلامتی افراد جامعه دانست و خاطرنشان کرد: ترکیبات موجود در کپسول‌های ترک اعتیاد بدون نظارت در عطاری‌ها عرضه می‌شود و حتی مردم هم نمی‌دانند که پودر فلفل را به عنوان داروی ترک اعتیاد مصرف می‌کنند.

وی به نمونه‌ای از طبابت زنان در محلات شهر اشاره کرد و گفت: شایع شده که لپه‌ای را وارد بینی نوزاد می‌کنند و به وسیله پر مرغ آن را خارج می‌کنند و می‌گویند طفل گرته شده و یا زنان در منازل اقداماتی برای رفع مشکل نازایی می‌کنند که این‌گونه کارها را نمی‌توان جز شیادی با نام دیگری معرفی کرد.

عطارهای ناشی اعتبار طب‌سنتی را زیرسوال می‌برند

دیگر برادر این طبیب پیشکسوت همدانی که پیشه طبابت سنتی پدر را به ارث برده در این نشست تخصصی طب‌سنتی ایسنا حضور داشت، در سخنانی درباره داروهای گیاهی گفت: در همدان فقط پدر ما و پسر عمویش در طب‌سنتی تخصص داشتند و تحصیلات خود را در زمینه پزشکی در دانشگاه تهران گذرانده و دارای نظام پزشکی بودند و بنده و برادرم هم در کنار آنان به کسب تجربه و ساخت و عرضه داروهای گیاهی پرداخته‌ایم و تعدادی از فرزندان ما نیز به این کار روی آورده‌اند و با تجربیاتی که از ما کسب کرده‌اند، کار می‌کنند.

علی‌اکبر خسروی ادامه داد: در حال حاضر بیش از 100 مغازه عطاری در این شهر ایجاد شده که به عرضه و تجویز گیاهان دارویی می‌پردازند و بدون اینکه تخصص و تجربه کسب کنند، در این رشته فعالیت دارند.

وی علت ناموفق بودن برخی تجویزها که به بدبینی مردم نسبت به طب‌سنتی منجر شده را بیان کرد و افزود: هر یک از این عطاری‌هایی که بدون علم تجویزی را به مشتریان خود می‌دهند و فرد نتیجه مطلوب را دریافت نمی‌کند، می‌توانند زمینه بدبینی افراد نسبت به طب‌سنتی را سبب شوند.

وی تأثیر داروهای گیاهی در درمان بیماری‌های پوستی را بسیار مثبت و موفق اعلام کرد و یادآور شد: در اغلب مواردی که افراد از داروهای شیمیایی در بیماری‌های پوستی نتیجه نگرفته‌اند از طریق داروهای گیاهی به درمان مطلوب دست یافته‌اند.

خسروی درباره صدای وزوز گوش نیز گفت: صداهای گوش مربوط به عفونت گوش است که با آنتی‌بیوتیک قابل درمان است و اگر از این طریق درمان نشود دیگر قابل رفع نیست و افراد بالای 50 سال نیز چنانچه به این درد مبتلا شوند، دیگر باید آن را تحمل کنند.

با امید اینکه در این سلسله نشست‌ها بتوانیم زمینه آگاه‌سازی جامعه نسبت به ارزش‌های طب‌سنتی و لزوم توجه علمی و اصولی و مراجعه به طبیبان تأیید شده و نام آشنا و پزشکان دوره‌دیده برای معالجه از طریق طب‌سنتی را فراهم آوریم و رویکرد سلامت‌محور و پیشگیرانه طب‌ایرانی و عدم ابتلا به بیماری تا درمان بیماری را به عنوان سرلوحه شیوه زندگی افراد جامعه معرفی کنیم.

گزارش از: حدیث علیمحمدی، خبرنگار ایسنا، منطقه همدان


انتهای پیام

ارسال خبر به دوستان

* گیرنده(ها):

آدرس ایمیل ها را با علامت کاما از هم جدا نمایید. (حداکثر 3 آدرس پست الکترونیکی گیرنده را وارد نمایید)
متن ارسال:

ارسال نظر

نام و نام خانوادگی:
آدرس سایت شما:
* آدرس پست الکترونیکی:
* متن:
* کد مقابل را وارد نمایید: